Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Blog Article

Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.

Gazeteciler için basın kartı, mesleğin resmî kimliği niteliğindedir. Resmî ve özel bütün kuruluşlar tarafından kabul edilen bu belge , doğru bilgiyle başvurulduğunda hızlı biçimde alınabilir .

Bu kapsamlı yazıda ; kart türlerini, aranan nitelikleri , kuruluşların taşıması gereken nitelikleri, adım adım başvuru sürecini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun değerlendirme yöntemini ve kartın iade edilmesi gereken durumları yönetmelik maddelerine dayanarak açıklıyoruz. Amaç , rehberin sonunda başvurunuzu eksiksiz biçimde planlayabilmeniz.

Basın Kartı Nedir?

En kısa tanımıyla basın kartı, İletişim Başkanlığının uygun bulunan gazetecilere ve medya çalışanlarına verdiği, kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen resmî kimlik belgesidir. Kartın temel görevi, sahibinin medya mensubu olduğunu resmî olarak ortaya koymaktır.

Kart, başvuranın yalnızca kendi beyanıyla edinebileceği bir belge değildir. En yaygın kart türünde kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Yani başvuru çift taraflı bir değerlendirmedir: hem başvuran hem işveren incelenir .

"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?

Gündelik dilde kullanılan "sarı kart" tabiri, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine gönderme yaparak ortaya çıkmış alışılmış bir adlandırmadır . Mevzuatta sadece beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" denildiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı düşünülür.

Basın Kartını Düzenleyen Mevzuat

Kartla ilgili düzenlemelerin kaynağı, 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu kanuni dayanakla hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konmuş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu düzenleme , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırarak onun yerini almıştır .

Metinde 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hükümler eklenmiştir. Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesabında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı düzenlenmiş , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar yeniden tanımlanmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı eklenmiştir .

Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
Ayrıntılı kurallar: 2023 tarihli yönetmelik metni
Revizyon: 2024 yılında 8624 sayılı kararla yapılan değişiklikler
İş hukuku boyutu: 5953 sayılı Kanun kapsamındaki fikir işçisi statüsü
Meslek etiği: 195 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre belirlenen basın ahlak esasları

Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden en güncel duyuruları incelemeniz tavsiye edilir .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Yürürlükteki düzenlemeye göre beş farklı kart türü tanımlanmıştır. Her türün hitap ettiği kitle ve başvuru koşulları farklılık gösterir . Doğru türe başvurmak , zaman kaybını önler.

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. Uygulamada en sık görülen kart türü budur; kart talep edenin genel şartların tamamını taşıması gerekir. TRT aracılığıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .

2. Süreli Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilir. Kart talep edenin; kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemesi , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin alınmış olması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar geçerlidir .

3. Geçici Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Kart, görev süresi esas alınarak en fazla üç ay için verilir ve istenirse yalnızca bir kez süresi uzatılabilir .

4. Serbest Basın Kartı

Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Başvurunun , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılması şarttır . Verilecek kartın süresi , daha önce kart taşınan yıla göre farklılaşır:

Kart kıdemi 5 yıla kadar olanlara 12 ay süreli kart
Beş ila on yıl arası kart taşıyanlara 18 ay
On yıldan fazla kart taşıyanlara 24 ay

Herhangi bir kuruluşa bağlı olmadan yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak çalışma durumunun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edilmesi şarttır.

5. Sürekli Basın Kartı

Gazetecilikte 18 yıllık kıdemi bulunan medya mensuplarına ve en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine verilen, ömür boyu geçerli karttır. 18 yılın hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayı dikkate alınır . Sürekli kart başvurularında bir kuruluşta çalışıyor olma şartı bulunmaz; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .

Basın Kartı Şartları Nelerdir?

Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki temel koşullar kontrol edilir. Bu koşullardan herhangi biri karşılanmazsa başvuru kabul görmez :

En az 18 yaşında olmak.
Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
Kasten işlenen bir suçtan beş yıl veya daha fazla hapis cezası almamış olmak.
Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
3713 ve 6415 sayılı kanunlarda düzenlenen terör ve terör finansmanı suçlarından hüküm giymemiş olmak.
5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
Gazetecilik dışında bir ticari faaliyet yürütmemek.

Sözleşme ve ticari faaliyet şartları ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için aranmaz . Enformasyon görevlisi sıfatıyla başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı istenir .

Sahada en çok görülen hata, sözleşmenin 5953 sayılı Kanun'a değil genel iş kanununa göre yapılmış olmasıdır . Beyannameyi doldurmadan önce sözleşmenizi mutlaka kontrol edin .

Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?

Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör şirketlerinin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Mesela bir holdingin iç bültenini yazan editör, yaptığı iş gazetecilik benzeri olsa da bu kapsamda başvuru yapamaz .

Medya Kuruluşlarında Aranan Şartlar ve Kontenjanlar

Kişisel şartları taşımak tek başına yetmez; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki nitelikleri karşılaması gerekir. Buna ek olarak kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar farklılaşır .

Gazete ve Dergiler

Gazete ve dergi gibi süreli yayınların; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli olarak çıkması, ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini geçmemesi ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması gerekir . Kart verilecek kişi sayısı , sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre değişir; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru işleme konmaz.

Haber ve Fotoğraf Ajansları

Ajans niteliğindeki kuruluşların; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci istihdam etmesi ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması şarttır. On gazete veya beş yaygın yayıncıyla sözleşmeli, on gazeteci istihdam eden ajanslarda kontenjan sınırı uygulanmaz .

Radyo ve Televizyon Kuruluşları

Yayın kuruluşlarının 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ulusal yayın yapanlarda kontenjan sınırı uygulanmaz; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilir . Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, unvanları uygun görünse de kart verilemez.

İnternet Haber Siteleri

Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa sunması , haber paylaşımı amacına ayrılmış olması , yayının sürekli erişilebilir olması , özgün ve güncel günlük haber veya yorum içeriği sunması ve yazı ve görsellerin başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına bağlıdır :

4 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 4 çalışan
Beş ila dokuz sigortalı çalışanı olan sitelerde sahibi ile 9 çalışan
10 ve üzeri sigortalı çalışanı olan sitelerde kontenjan sınırı yoktur

Dijital yayıncılarda kart alabilecek pozisyonlar arasında muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni medya unvanları da yer alır .

Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç

Başvuru dijital olarak yapılır, İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince işleme alınır ve genel hatlarıyla aşağıdaki sırayı izler :

Kart türünü belirleyin: Durumunuza uygun türün göreve bağlı, serbest ya da sürekli kart olup olmadığını netleştirin.
Evrakları toplayın: Güncel vesikalık fotoğrafınızı, en az altı aylık mesleki çalışma örneklerinizi ve sözleşme bilgilerinizi hazır edin.
Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
Onay aşaması: Beyannamenin medya kuruluşunun yetkili kişisince onaylanması gerekir; bazı kuruluşlar bunu doğrudan elektronik ortamda yapar.
Ön inceleme: Bölge müdürlüğü dosyanızı kontrol eder ve gerekirse Adli Sicil, SGK, Basın İlan Kurumu gibi kurumlardan bilgi toplar.
Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
Son adım: Kart, olumlu kararın ardından basılır ve belirlenen teslim yöntemiyle size iletilir.

Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular Başkanlıkça reddedilir ve sonuç beyannamede verilen iletişim bilgileri üzerinden başvurana bildirilir. Eksiklikler tamamlandığında yeniden başvuru yapmak mümkündür.

Yurt dışında yaşayan Türk basın mensupları , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvurularını yapar . Yabancı gazeteciler ise Başkanlığın sitesindeki ayrı bir elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf talep get more info edilir.

Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci

Basın Kartı Komisyonu, Başkanlığı temsil eden üyeler, basın-yayın meslek kuruluşlarının temsilcileri, sürekli kart sahipleri, sendika temsilcileri ve iletişim fakültesi dekanları ya da kart sahibi gazeteciler arasından seçilenlerle toplam 19 üyeden teşekkül eder. Üyelik süresi iki yıldır.

Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
En az 13 üye ile toplanılır; ses ve görüntülü uzaktan katılım da geçerlidir.
Kararlar katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır ve çekimser oy kullanılamaz.
Dosyalar toplantıdan en az beş gün önce üyelerin incelemesine sunulur.
Ret hâlinde gerekçe yazılı olarak tutanağa işlenir.

Komisyon değerlendirmede başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak bağlı olduğu medya kuruluşunun niteliklerini de dikkate alır . İnternet haber sitesi çalışanlarında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da hesaba katılır . Bu yüzden okuru az bir sitede çalışmak, diğer koşullar sağlansa da kararı zorlaştırabilir.

Basın Kartı Ne İşe Yarar?

Kartın sağladığı başlıca avantaj, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Bunun dışında mevzuatta açıkça tanımlanmış bazı ek imkânlar vardır :

Basın trafik kartı: Talep eden kart sahipleri basın trafik kartı alabilir; kullanım esasları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığınca ortaklaşa belirlenir.
Hizmet damgalı pasaport: Yurt dışına görevle giden kart sahibi gazeteciler ve Türkiye'de yaşayan sürekli kart sahipleri belirli usullerle hizmet damgalı pasaport talep edebilir.
Resmî kimlik niteliği: Kart, tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen resmî bir kimlik belgesidir.
Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.

Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar süresi gibi gazeteci hakları kartın kendisinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki iş sözleşmesinden ileri gelir. Henüz kart almamış bir fikir işçisi de bu haklardan faydalanabilir . Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart sahiplerine uyguladığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; geçerli uygulamayı ilgili kurumdan doğrulamanız en sağlıklısıdır.

Geçerlilik, Yenileme ve Kayıp Kartlar

Yürürlükteki kurallara göre düzenlenen kartın geçerlilik süresi on yıldır . Süresi dolan kartlar, kişi şartları korumaya devam ediyorsa yeniden Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yenilenir . Sürekli nitelikteki kart ise ömür boyu geçerlidir ; kartın fiziksel olarak yenilenmesi söz konusu olabilir .

Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kayıp hâlinde talebe kaybı gösteren tutanak veya kayıp ilanı ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenir . Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle kart talebi yılda en fazla iki defa mümkündür .

Maliyet tarafında yönetmelik, maliyetle sınırlı olmak üzere kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini belirtir . Ödenecek bedel Başkanlıkça ilan edildiğinden, resmî duyuruları takip etmeniz önerilir.

Basın Kartının İadesi ve İptal Edildiği Durumlar

Çalışılan yer veya unvan değiştiğinde, bu durum değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak iletilmelidir. Bu belge; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde en geç bir ay içinde Başkanlığa iade edilir . Elinizdeki eski kart geri verilmedikçe yeni başvuru değerlendirilmez .

Başkanlık kartı şu hâllerde iptal eder:

Kart sahibinin genel şartları taşımadığının veya bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması
Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
Kartın ya da bağlı kartların üçüncü kişilerce kullanılmasına izin verilmesi
Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi

Basın ahlak esaslarının çiğnenmesi sebebiyle iptal kararı verilen gazeteciye, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl dolmadan yeniden kart verilemez. Komisyon, ihlalin mahiyetine göre doğrudan iptal etmek yerine uyarı yoluna da gidebilir. Ayrıca dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ; bu kişilere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart verilmez .

Herkes Gazeteci Değil: Özel Statüler ve Farklı Kurallar

Kapsam, sahada çalışan gazetecilerden çok daha geniştir; süreli yayın sahipleri, enformasyon görevlileri ve belirli meslek kuruluşlarının yöneticileri de başvuru yapabilir . Bu grupların her biri için kendine özgü koşullar uygulanır.

Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar

Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttüğü Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan personel , enformasyon görevlisi olarak başvuru hakkına sahiptir. Beyannamenin üst yönetici tarafından onaylanması ve görev yapılan birimi ile kadro unvanını gösteren görev yazısının eklenmesi zorunludur . Değerlendirmede Komisyon başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına dikkat eder ; sadece unvan tek başına yetmez .

İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler

Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları uygulanmaz ; ancak yaş, eğitim ve adli sicil gibi temel koşullar aynen uygulanır .

Meslek Örgütü Yöneticileri

Medya alanında faaliyet göstermeleri şartıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetim kadroları da kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Diğer taraftan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.

Başkanlığın Yaptığı Denetimler

İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını düzenli olarak denetler . İşveren kuruluşlar, talep üzerine kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi iletmekle yükümlüdür . Denetim sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; bildirimi aksatan kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

Başvuru düğmesine basmadan önce şu maddeleri baştan sona kontrol etmeniz, zaman kaybını önemli ölçüde azaltır :

18 yaş ve lise mezuniyeti şartlarını karşılıyorum.
Adli sicil kaydımda kart verilmesine engel bir mahkûmiyet bulunmuyor.
Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
Son altı aya ait, adımın açıkça göründüğü mesleki çalışmalarımı hazırladım.
Yayın organımın yönetmelikteki nitelikleri taşıdığını teyit ettim.
Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
İade gereken eski bir kartım ya da yapılmamış bir bildirimim bulunmuyor.

Listedeki maddelerden biri bile eksikse , başvuruyu ertelemek ve eksikliği gidermek çok daha doğru bir yaklaşımdır . Nitekim ret alan bir başvuru yeniden başvuru hakkı tanısa da süreci aylarca uzatabilir .

Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar

Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , dikkatle giderilebilecek eksikliklerden kaynaklanır . Sahada en çok görülen hatalar ve çözüm yolları aşağıdadır:

Yanlış sözleşme türü → Sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygun fikir işçisi sözleşmesi olduğundan emin olun.
Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
Bildirim yükümlülüğünü atlamak → İş yeri veya unvan değişikliğini bir ay içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirin.
Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.

Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Bir haber sitesinde bir buçuk yıl çalışmış bir editör , kurumdan ayrıldıktan bir buçuk ay sonra yeni bir kuruluşta çalışmaya başlıyor . Bir aydan uzun boşluk oluştuğu için kesintisiz çalışma şartı bozuluyor . Bu kişi işten ayrıldığı ilk ay içinde serbest kart için başvursaydı , bu sorunla karşılaşmayabilirdi.

İnternet Haber Siteleri İçin Basın Kartı: Yayıncıların Bilmesi Gerekenler

5187 sayılı Kanun'da 2022 yılında yapılan değişikliklerle internet haber siteleri süreli yayın olarak tanımlandı ve bu sitelerin çalışanları da kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Ancak her dijital yayın doğrudan bu hakka sahip değildir . Kadronuzun kart alabilmesi için şu adımları tamamlamanız önemlidir:

Beyanname süreci: Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesini Başkanlıkla paylaşın.
Şeffaf künye: Yayın sorumlularını gösteren künye sayfasını kolay erişilebilir yapın.
Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
Özgün ve güncel içerik: Ajans metinlerini veya başka sitelerin haberlerini birebir kopyalamak yerine özgün günlük içerik üretin.
Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
Ölçülebilir okur: Tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme verileri değerlendirmeye girdiğinden analitik kayıtlarınızı düzenli tutun.

Bir internet haber sitesi için sayılan koşulların büyük bölümü, kullandığınız haber yazılımıyla doğrudan ilişkilidir . Künye alanları, özgün içerik akışı, kesintisiz erişim ve ölçülebilir trafik , siteyi yöneten ekip için sürekli takip edilmesi gereken başlıklardır .

Sıkça Sorulan Sorular

Basın kartı için lise mezuniyeti yeterli mi?

Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik eğitim şartı olarak lise veya dengi okul mezuniyetini öngörür; bu nedenle lise mezunları da başvuru yapabilir . Bununla birlikte Komisyon mesleki geçmişinizi dikkate alır ; nitelikli iş örnekleri diploma kadar değerlidir.

Başvurudan sonra kart ne zaman çıkar?

Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine alınır . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için bekleme süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak farklılaşır .

Freelance gazetecilere kart verilir mi?

Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve durumu büyükelçilik veya konsoloslukça teyit edilen yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilebilir . Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu yol açık değildir .

YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?

Bağımsız sosyal medya yayıncıları, yalnızca bu faaliyetle karta hak kazanamaz . Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri esas alır. Ancak şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü olarak çalışan biri başvuru yapabilir .

Basın kartı başvurusu için ücret ödenir mi?

Düzenleme, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini düzenler. Ücretin miktarı ve tahsil şekli Başkanlıkça duyurulur ; dolayısıyla son durumu Başkanlığın resmî kanallarından kontrol etmelisiniz .

Basın kartı iptalinden sonra tekrar başvurulabilir mi?

İptale yol açan sebep giderildiğinde yeni bir başvuruda bulunulabilir. Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeni kart verilemez. Genel şartlardaki suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki kayıt silme işlemleri yapılmadıkça kart düzenlenmez .

Yabancı uyruklu muhabirlere kart verilir mi?

Alabilirler. Türkiye'de yerleşik görev yapanlar süreli karta, kısa süreli görevle gelenler geçici karta başvurur. Her iki kartta da çalışma izni, görevlendirme belgesi ve takdim mektubu istenir ; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı verilemez.

Basın kartı, gazetecilik mesleğinin resmî kimliğidir ve başvuru ilk bakışta zor görünse de adımlar bellidir. Size uygun türü belirleyip eksiklerinizi başvurudan önce giderir ve bildirim sürelerine uyarsanız , kartınızı sorunsuz alıp meslek hayatınız boyunca koruyabilirsiniz.

Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberini ziyaret edebilirsiniz. Başvuru ve resmî işlemlerde daima İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; bu rehberdeki açıklamalar yalnızca bilgi vermek içindir ve hukuki danışmanlığın yerine geçmez .

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page

BASıN KARTı BAşVURUSU: ŞARTLAR, BELGELER VE ADıM ADıM SüREç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç